Advert
Advert
Advert

Bangsamoro: Güney Asya’da Yeni Hükümetlerinin Keyfini Süren Barışçıl İnsanlar

Barış bir hayal değil ve hâlâ mümkün, tıpkı dünyanın güneydoğusunda barış için mücadele eden Bangsamoro halkı gibi. Onların zafer anını kameralar yakalayamamış olabilir ama onlar anayurtlarına barış getirecek büyük bir hamle yaptılar ve başardırlar.

Bangsamoro: Güney Asya’da Yeni Hükümetlerinin Keyfini Süren Barışçıl İnsanlar
Advert

Günümüzde dünyanın dört bir yanından gelen olumsuz haberlere şahit oluyoruz; bitmek bilmeyen karışıklıklar, kaos, nefret ve suçlar bize bazen barışın varlığını sorgulatıyor. Barış bir hayal haline mi geliyor? Bu kuşakta barışa ulaşmak hâlâ mümkün mü? İnsanlar bunun için mücadele ediyor mu? Barışı bulabileceğimiz bir yer hâlâ var mı? Barış için hâlâ şans var mı?

Evet! Barış bir hayal değil ve hâlâ mümkün, tıpkı dünyanın güneydoğusunda barış için mücadele eden Bangsamoro halkı gibi. Onların zafer anını kameralar yakalayamamış olabilir ama onlar anayurtlarına barış getirecek büyük bir hamle yaptılar. Bu insanlar 500 yıldan daha fazla süredir sömürgecilere karşı mücadele veriyor; ülkelerini savunmaktan ve barışa bir şans vermekten hiç yorulmuyorlar.

Bangsamoro halkı kimdir?

Bangsamoro halkı, Filipinler’in güneyinde yaşayan Müslümanlardır. Nüfusları 5-6 milyon civarındadır, çoğunlukla Mindanao, Sulu ve Palawan adalarında yaşarlar ve 13 farklı etnik-dilsel gruptan oluşurlar. Farklı kültürlere ve dillere sahiptirler, İslam çatısı altında birleşirler.

Bangsamoro tarihi

İslam’dan önce, Bangsamoro üç farkı sosyal sınıftan oluşmaktaydı: Datular veya Şefler olarak bilinen kabile liderleri, halk tabakası ve köleler. Datu sistemi monarşik bir sistemdi, Datu kabilenin lideriydi ve ondan sonra kendi soyundan gelen biri lider olurdu.

1300 gibi erken bir tarihte, Bangsamoro’da sultanlar tarafından yönetilen ve şeriat kanunlarına bağlı olan bir yönetim kurulmuştu. Bunun sebebi Hz. Muhammed (sav)’in soyundan geldiğine inanılan iki Şerif’in bölgeye İslam’ı getirip Bangsamoro’da kalarak Mindanao ve Sulu’da İslami bir devlet kurmasıydı. Şerif Karimul Makdum, Sulu’nun ilk sultanı oldu, Şerif Mohammad Kabunsuan ise Mindanao’nun ilk sultanı oldu.

Filipinler, 1521’de Macellan tarafından bulundu ve Macellan Filipin adalarında yaşayan Müslüman ve Lumad halkları Hristiyanlaştırmaya çalışırken hayatı sona erdi. Bu, Bangsamoro’nun sömürgecilere karşı mücadelesinin başlangıcı oldu. 375 yıldan fazla bir süre boyunca Bangsamoro halkı topraklarını ve kendilerini İspanyollara karşı korumakta başarılı oldu.

Paris Antlaşması’ndan sonra 1898’de Amerikalılar Bangsamoro’yu hedef aldı ama insanlar yine işgale karşı çıktı. Filipinler de 1946’da bağımsızlığını kazandıktan sonra Bangsamoro’nun bağımsızlığına karşı çıktı. Filipinler hükümeti, Bangsamoro bölgesinin kendi topraklarının bir parçası olduğunda ısrar ediyordu. Ama bu işgal, Bangsamoro için kabul edilemez bir durumdu. Başka bir millet tarafından yönetilmek onlar için adaletsizlikti, çünkü Bangsamoro sultanları tarafından yönetilen ve kendi bağımsızlığı olan bir yerdi.

Sömürge sonrası dönem

Filipinler hükümeti ile Bangsamoro Kurtuluş Cephesi arasındaki mücadelenin bu yeni aşaması, Filipinler’in güney adaları olan Mindanao, Sulu, Basilan ve Tawi-Tawi’de yaşandı ve neredeyse 40 yıl sürdü. Bu adalar Bangsamoro’nun bir parçası olarak görülüyordu ve buralardaki insanlar çoğunlukla Müslümandı.

Bangsamoro Kurtuluş Cephesi (BKC) ile hükümete bağlı silahlı güçlerin yıllarca süren savaşı süresince 120 binden fazla insan öldü ve 2 milyon insan savaş sebebiyle evlerini terk etmek zorunda kaldı. Filipinler hükümetine göre, Bangsamoro Filipinler’den ayrılmak istiyordu ve bu yüzden hükümet, Kurtuluş Cephesi ile savaşıyordu. Diğer taraf ise bunu bir ayrılış hareketi olarak görmüyordu. Çünkü onlara göre topraklarının Filipinler’in topraklarına katılması illegal ve ahlaksız bir durumdu, topraklarının Filipinler’e katılması için herhangi bir müzakere veya plebisite düzenlenmemişti. Hareketin amacı, anayurtlarının sömürgeden kurtulması için mücadeleye devam etmekti.

Barış görüşmeleri

Bangsamoro’daki savaşı bitirmek için yapılan ilk deneme 1975’te gerçekleşti. Her iki taraf da müzakere masasına oturmayı kabul etmişti. Bangsamoro’yu Misuari başkanlığındaki Moro Kurtuluş Cephesi temsil etti ve müzakereler Suudi Arabistan’ın Cidde şehrinde gerçekleşti.

İki taraf arasındaki müzakereler 20 yıl sürdü. Müslüman Mindanao Özerk Bölgesi’nin oluşturulmasıyla anlaşma sağlandı. Filipinler hükümetine göre Bangsamoro topraklarındaki karışıklığın çözülmesi için çözüm buydu. Maalesef Bangsamoro’nun çoğu bu karardan memnun olmamıştı, bu özerklik onlara kendi kendilerini yönetme şansı vermiyordu. Kısacası özerk bölge fikri bir yenilgiydi. Bunu bir yenilgi haline getiren esas sebep Bangsamoro’nun memnuniyetsizliğiydi. Bu yöntem onlara kendi kararlarını verme hakkı tanımıyordu.

1997’de Hashim Salamat başkanlığındaki Moro İslami Kurtuluşu Cephesi yeniden Filipinler hükümetiyle Filipinler’in Maguindanao kentinin Sultan Kudarat bölgesindeki Dawah Merkezi’nde müzakerelere başladı. İki taraf arasında 20 yıldan fazla süredir devam eden müzakereler sonucunda 2012’de bir çerçeve anlaşması oluşturuldu. Taraflar arasındaki nihai anlaşma olan Bangsamoro Barış Anlaşması 27 Mayıs 2014’te imzalandı. Anlaşma 4 temel eklentiden oluşuyordu: Geçiş düzenlemesi ve yöntemleri, servet paylaşımı, güç paylaşımı ve normalleştirme süreci. Anlaşmaya göre Bangsamoro özerk bir bölge olacak, kendi servetini yönetebilecek ve özel güçlere sahip olacaktı. Kurtuluş Cephesi ayrıca normalleşme süreciyle birlikte anlaşma tamamen uygulamaya geçtiği zaman silah bırakmayı kabul etti.

Bangsamoro Teşkilat Kanunu

Bangsamoro Barış Anlaşması’yla ortaya çıkan yeni politik yapının kurulabilmesi için bir kanun kabul edilmeliydi ve bu Bangsamoro Teşkilat Kanunu’ydu.

Bangsamoro Teşkilat Kanunu’nun taslağı Bangsamoro Geçiş Komisyonu tarafından oluşturuldu. Komisyon, Kurtuluş Cephesi ve Filipinler hükümeti tarafından seçilen üyelerden oluşmaktaydı. Komisyon yeni politik yapıya zemin hazırlayan ve eski politik yapıyı ortadan kaldıran bir kanun hazırladı, eski politik yapıya ait kanunlar yürürlükten kaldırıldı.

Bu kanun Bangsamoro halkının tarihi aidiyetini, doğuştan kazanılan haklarını ve kendi kararlarını verme hakkını onaylıyordu. Ayrıca Bangsamoro halkının kimliğini ve refahını koruyacak demokratik sürecin planını çiziyordu ve anlaşmada şart koşulan kendini idare hakkının hakiki ve manalı bir şekilde kullanılmasına izin veriyordu.

Bu kanun yetki ikamesi ve eşit saygı ilkeleri çerçevesinde, merkezi hükümetle Bangsamoro arasında kurulan asimetrik siyasi ilişkinin temel kanunuydu. Bangsamoro Temel Yasası, Bangsamoro Teşkilat Kanunu haline geldi. Kanun, resmi olarak 6 Ağustos 2018’de Malacanang Sarayı’nde Filipinler Başkanı Rodrigo Duterte tarafından imzalandı. Kurtuluş Cephesi Başkanı Hadji Murad Ibrahim’e göre bu kanun Bangsamoro Barış Anlaşması’na %85-90 oranında uyumluydu, mükemmel değildi ama Bangsamoro’da özerk bir yönetim kurulması için iyi bir başlangıçtı.

Bangsamoro Özerk Bölgesi

Bangsamoro Teşkilat Kanunu, geçtiğimiz 21 Ocak ve 6 Şubat’ta Bangsamoro’da oylandı ve ezici çoğunlukla kabul oyu aldı. Bangsamoro halkının çoğu yeni kanunun uygulanmasını istiyor. Eski özerk bölgede olmayan ve yeni özerk bölgenin parçası olmak isteyen bir şehir ve birçok köy var.

Özerk bölgeye yeni katılan şehrin adı Cotabato. Bu şehir Bangsamoro’nun başkenti olacak, bölgenin de kalbinde yer alıyor. Bangsamoro hükümeti bu şehirde olacağı için şehrin Bangsamoro bölgesinin en büyük şehri olacağı düşünülüyor.

Geçiş dönemi hükümeti, eski özerk bölge hükümetinin yerini alacak. Bangsamoro Değişim Otoritesi, 2022’ye kadar geçici olarak görev yapacak. Kurtuluş Cephesi Başkanı El-Hacc Murad Ebrahim başbakan olacak ve Kurtuluş Cephesi ile Filipinler hükümetinden gelen 80 üyeyle beraber geçiş hükümetini yönetecek. Bu geçiş hükümeti teşkilat kanununda belirtilen güç ve sorumluluklara sahip olacak.

Ayaklananlardan yöneticilere, Kurtuluş Cephesi halk için adil ve iyi bir hükümet kurmak için mücadele verecek. Yağmur ormanlarından devlet dairelerine, halkın refahı için çalışan, ümit verici, sorumlu ve koruyucu bir hükümet için çalışılacak.

Yeni Bangsamoro hükümetiyle beraber, ülke için pek çok yeni fırsat doğacak. Bölgede daha barışçıl bir Bangsamoro olacak. Bangsamoro hükümeti, Filipinler ile Bangsamoro arasındaki güven ve emniyet duygusunun bir sonucu olarak ortaya çıkıyor. Bu durum takımadalardaki iki farklı grubun birbirini anlayabildiğini gösteriyor. Bangsamoro hükümetinin devrimci grupların haklı şikayetlerini ele alıp bunları barışçıl bir yolla çözmesi umut ediliyor. Böylece Mindanao’daki aşırılıklardan doğan tehlikeler azalacak çünkü yeni kanun Bangsamoro halkına sosyal adalet sağlıyor. Yeni yatırımcıların bölgeye gelmesi ve bölge halkı için yeni iş olanaklarının ortaya çıkması bekleniyor. Ayrıca anlaşmada belirtilen hükümlere dayanarak bölgedeki doğal kaynaklar Bangsamoro halkının keşfine açık olacak. Harika yeşil alanları ve beyaz kumlu sahilleriyle Güneydoğu Asya’nın yeni turistik ziyaret bölgelerinden biri olacak, çünkü yapılan anlaşma güvenlik ve barış güvencesi sağlıyor.

Barış ve kalkınma her zaman paralel olmalıdır. Anlaşmanın imzalanması, Bangsamoro’da barış ve kalkınmanın kısa bir sürede gerçekleşeceğinin bir göstergesidir. Bangsamoro çiftçileri yeniden topraklarını ekecekler ve ülkenin ihtiyacını karşılayacaklar ki ülke bir zamanlar Güneydoğu Asya’nın ihtiyaçlarını karşılayabiliyordu. Yıllardır sürmekte olan savaş nedeniyle ekilmeden kalıp zorluk tohumunu taşıyan topraklar şimdi tüm ülkeye yararlı olacak bir meyvenin heyecanını yaşıyor.

Bangsamoro’nun yaşadığı zorluk anlatılmaya değer. Bu hikâye zor ve düzensiz koşullarda yaşayan insanlara daha sabırlı olmaları ve bu yola kendilerini adamaları yolunda bir ilham kaynağı oluşturuyor ve barışa ulaşmaktan ümidini kesmiş olanlar bundan pek çok ders çıkarabilir. Eğer silahlarımızı bırakır, masaya oturup müzakere eder ve birbirimizi anlamaya çalışırsak barışa ulaşmak mümkündür. Bu hikâye; adaletsizliğin, önyargının, ırkçılığın ve sömürgeciliğin kurbanlarına, bir milletin adalete ulaşmak için her barışçıl yöntemle kendi haklarını savunması gerektiğini gösteren bir hikâyedir. Barış sağlamanın tek yolunun silahlarla mücadele etmek olmadığı, aynı zamanda diplomasi ve uygun müzakerelerle de barışa ulaşılabileceği biliniyor. Bangsamoro müzakere masasında 20 yıldan daha fazla zaman harcadı ama meyve doğru zamanda toplandığı zaman daha tatlı olur. Bangsamoro halkına verdikleri sözü tutmaya kendisini adaması ve sabrı, Moro İslami Kurtuluş Cephesi’nin asıl güç kaynağı oldu ve bu onları Bangsamoro halkının tanınmış savunucuları ve kahramanları haline getirdi.

Datu Abdulshattar Zailon

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
sex shop sex shop sex shop sex shop sex shop sex shop sex shop vibrator izmir sex shop izmir sex shop ankara sex shop ankara sex shop antalya sex shop sinop otelleri sinop otelleri sinop otelleri sinop otelleri sinop otelleri sinop otelleri sex shop sex shop sex shop sex shop sex shop sex shop vibrator izmir sex shop izmir sex shop ankara sex shop antalya sex shop
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİRX
Irak: ABD'nin İran yaptırımlarına karşıyız
Irak: ABD'nin İran yaptırımlarına karşıyız
ZOR DEĞİLMİŞ…
ZOR DEĞİLMİŞ…
sex shop sex shop sex shop sex shop sex shop sex shop sex shop vibrator vibrator vibrator izmir sex shop izmir sex shop ankara sex shop ankara sex shop antalya sex shop penis pompasi penis pompasi